به قلم: صالح محمدیان
درست در همان روزهایی که اخبار پر شده از کلنگزنیهای کوچک و پروژههای نمایشی، رئیس مرکز بهداشت خوزستان و معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اهواز، دکتر مهرداد شریفی، آماری را روی میز گذاشته که باید همه آن کلنگها را برای همیشه زمین بگذارد.
یک هزار و ۲۳ فوتی. ۳۵ هزار مصدوم. فقط در یک سال. فقط در جادههای استان خوزستان.
این عدد یعنی روزی حدود سه نفر. یعنی هر شب، سه خانواده داغدار میشوند، بیآنکه هیچ نمایندهای برایشان پیام تسلیت بفرستد یا در صحن مجلس فریاد بزند.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اهواز این آمار را «فاجعهای غیرقابل قبول» خوانده است. درست گفته. اما پرسش بزرگتر این است: چرا این فاجعه، هر سال تکرار میشود و هر سال هم آب از آب تکان نمیخورد؟
واقعیت تلخ شاید همین باشد: جادههای بینشهری رأی ندارند.
در سیاست، پروژههایی که دیده میشوند و رأی میآورند، شانس بیشتری برای پیگیری دارند. آسفالت کوچه، روشنایی معابر، جوی آب… اینها رأی میآورند. اما جادههای بینشهری که قربانی میگیرند، در حاشیه میمانند.
اتوبان اندیمشک-ایذه-باغملک، که سالهاست قربانی میگیرد، در حاشیه مانده است. چون قربانیانش یا مردهاند، یا در بیمارستاناند، یا از بس تصادف دیدهاند، دیگر باورشان شده که این جاده قرار نیست درست شود. و مردمی که ناامیدند، پای صندوق رأی نمیروند.
اینجاست که سیاست، به ضدِ خدمت تبدیل میشود.
معاون بهداشت تهدید کرده که دستگاههای کمکار را به مراجع قضایی معرفی میکند. خوب است. اما باید پرسید: نمایندگان مجلس را چه کسی به مراجع قضایی معرفی میکند؟ مجلسی که باید بر عملکرد دستگاهها نظارت کند، خودش درگیر تصدیگری محلی شده. اصل ۷۶ قانون اساسی میگوید مجلس حق تحقیق و تفحص در تمام امور کشور را دارد. آخرین باری که یک نمایندهٔ خوزستانی از این حق برای پیگیری ایمنی جادههای استان استفاده کرد، کِی بود؟
به جای آن، هفتهای نیست که خبر «پیگیری نماینده برای آسفالت فلان کوچه» منتشر نشود. این یعنی نماینده، به جای اینکه وکیل کل مردم باشد، شده شهردار محله. و در این میان، جادهها که وکیل ندارند، قربانی میدهند.
قانون ایمنی راهها مصوب ۱۳۹۳، دستگاهها را مکلف به رفع نقاط حادثهخیز کرده است. معاون بهداشت از سه محور پرخطر نام برد: اندیمشک، ایذه، باغملک. چند سال است این نقاط حادثهخیزند؟ چند بار در کمیسیونهای مجلس مطرح شدهاند؟ کدام نماینده، بودجهٔ ملی را برای ایمنسازی همین محورها مطالبه کرده است؟
نکتهٔ تلخ ماجرا همین است: شاید چون آسفالت کوچه رأی میآورد و اتوبان بینشهری رأی نمیآورد، جادههای مرگبار در حاشیه ماندهاند.
تا وقتی سیاست در این استان، «انتخابات» است نه «خدمت»، همین آش است و همین کاسه. نمایندهها همچنان آسفالت کوچه میزنند و جادهها همچنان خون میبلعند.
معاون بهداشت گفت: «دیگر زمان اقدامات نمایشی گذشته.» باید از او پرسید: آقای دکتر، این جمله را برای نمایندهها هم میفرستید؟ برای همانهایی که جلسهٔ ایمنی ترافیک را غایب بودند؟ برای همانهایی که عکس کلنگزنیشان از تصادف جادهای بیشتر دیده میشود؟
پاسخش را میدانم. کوچهها شلوغاند و جادهها قربانی میگیرند.