سعید مسعودی یکتا ✍️
شهر مولد، مدل نوین خلق درآمد پایدار برای شهرداری‌ها
مهم‌ترین چالش مالی شهرداری‌ها، وابستگی به درآمدهای ناپایدار و کوتاه‌مدت است. راهکار پیشنهادی این مقاله، ایجاد مدل شهر مولد است؛ مدلی که در آن شهرداری به جای فروش سرمایه‌های شهری یا افزایش فشار عوارضی، از ظرفیت‌های موجود شهر برای ایجاد درآمد مستمر استفاده می‌کند.
ایده اصلی: تبدیل ظرفیت‌های بدون استفاده به دارایی درآمدزا
در هر شهر، بخش قابل توجهی از ظرفیت‌های اقتصادی یا بلااستفاده است یا درآمد آن به‌صورت کامل به مدیریت شهری بازنمی‌گردد؛ از زمین و املاک شهری گرفته تا پارکینگ، فضاهای تبلیغاتی، بازارچه‌ها، پشت‌بام ساختمان‌های عمومی، پسماند، گردشگری و فضاهای پرت شهری.
پیشنهاد این مقاله ایجاد سامانه جامع ظرفیت‌های درآمدزای شهری است. در این سامانه، تمام ظرفیت‌های شهر شناسایی، ارزش‌گذاری و برای هرکدام یک مدل اقتصادی تعریف می‌شود.
مدل اجرایی
فرآیند پیشنهادی چهار مرحله دارد:شناسایی ← ارزش‌گذاری ← سرمایه‌گذاری ← درآمدزایی
برای مثال، یک زمین بلااستفاده شهرداری به جای فروش، می‌تواند با مشارکت بخش خصوصی به پارکینگ طبقاتی، بازار روز یا مجموعه خدماتی تبدیل شود.
همچنین پشت‌بام ساختمان‌های شهرداری می‌تواند در قالب قرارداد سرمایه‌گذاری به نیروگاه خورشیدی تبدیل شود و از محل تولید انرژی، درآمد ایجاد کند.
فضاهای تبلیغاتی، پارکینگ‌ها، بازارهای شهری، پسماند و ظرفیت‌های گردشگری نیز می‌توانند به پروژه‌های اقتصادی تبدیل شوند.
ایجاد صندوق توسعه شهر
پیشنهاد می‌شود بخشی از درآمدهای حاصل از این پروژه‌ها، در چارچوب قوانین و سازوکارهای مالی مجاز، مجدداً در پروژه‌های مولد سرمایه‌گذاری شود.
به این ترتیب یک چرخه اقتصادی شکل می‌گیرد:
دارایی شهری → سرمایه‌گذاری → درآمد → سرمایه‌گذاری مجدد → درآمد پایدار
تفاوت کلانشهر و شهر کوچک
در کلانشهرها می‌توان از ظرفیت‌هایی مانند حمل‌ونقل، پارکینگ، تبلیغات، املاک، انرژی، گردشگری و پسماند استفاده کرد.
در شهرهای کوچک، گردشگری، بازارهای محلی، کشاورزی، صنایع، فضاهای شهری و دارایی‌های کوچک‌مقیاس می‌توانند محور مدل شهر مولد باشند.
نتیجه‌گیری
درآمد پایدار شهرداری الزاماً در ایجاد منبع جدید نیست؛ بلکه در کشف و اقتصادی‌کردن ظرفیت‌هایی است که در حال حاضر بدون بهره‌وری کافی در شهر وجود دارند.
بنابراین پیشنهاد اصلی این مقاله آن است که هر شهرداری یک نقشه اقتصادی شهر تهیه کند و تمام ظرفیت‌های قابل تبدیل به درآمد را شناسایی و برای آنها مدل سرمایه‌گذاری تعریف نماید.
شهرداری آینده، با شناسایی ظرفیت‌های اقتصادی شهر، سرمایه‌ها را به منابع مولد و درآمدهای پایدار تبدیل می‌کند.
نویسنده: سعید مسعودی یکتا
