به قلم: صالح محمدیان

بیماری رفته بیمارستان، و دیگر برنگشته.

حالا دادستان وارد شده. چند نفر دستگیر شده‌اند. و دانشگاه، بعد از یک هفته سکوت، چه کرده؟ بیانیه داده. نه برای مردم، نه برای خانوادهٔ داغ‌دیده، که برای خودش.

بیانیه را که می‌خوانی، از کلمهٔ «شبهه» شروع می‌شود. بعد می‌رسد به «احتمال تخلف». بعد «درخواست از مراجع قانونی». بعد «تسلیت به خانواده». و در نهایت، یک توصیهٔ اخلاقی به رسانه‌ها: «از انتشار اخبار تأییدنشده خودداری کنید.»

یعنی دانشگاه به‌جای پاسخگویی در قبال حادثه، به رسانه‌ها تکلیف سکوت کرده است.

دانشگاه می‌گوید «این موضوع در نتیجه نظارت‌های دانشگاه شناسایی شده است». چه افتخاری. یعنی دانشگاه آمده و برای کاری که باید خودش پیش از مرگ بیمار انجام می‌داد، حالا مدال می‌خواهد. نظارت باید قبل از فاجعه باشد، نه بعد از آن. وقتی نظارت بعد از مرگ فعال می‌شود، اسمش دیگر نظارت نیست. اسمش «فرار از بی‌مسئولیتی» است.

کسانی که دیروز ویرچر گفتن مردم را تمسخر می‌کردند حال از نظارت می‌گویند.

اگر نظارت‌ها واقعاً کار می‌کردند، بیمار امروز زنده بود. اگر فرآیند درمان شفاف بود، امروز خانواده‌اش دنبال علت مرگ نمی‌گشتند. اگر مسئولیت‌پذیری حاکم بود، اولین واکنش دانشگاه، استعفای مسئولان بود، نه صدور بیانیه.

اما چه می‌بینیم؟ نه استعفایی در کار است، نه پذیرش مسئولیت، نه عذرخواهی. فقط یک بیانیهٔ بوروکراتیک که زبانش، زبان بخشنامه است، نه زبان شرم.

اینجا باید کسی استعفا می‌داد. نه برای فرار، که برای پذیرش خطا. اما ترجیح دادند بمانند و بیانیه بدهند. بمانند و از نظارت حرف بزنند. بمانند و به رسانه‌ها بگویند سکوت کنید.

دانشگاه از «صیانت از حقوق بیماران» می‌گوید. از همان حقوقی که وقتی بیمار روی تخت بود، کسی صیانتش نکرد. حالا که او رفته، دانشگاه مدافع حقوقش شده است. این دفاع، مثل مرثیه‌ای است که بعد از تشییع می‌خوانند. نه برای میت، که برای آرام کردن بازماندگان.

به مردم توصیه می‌کنند گمانه‌زنی نکنند. اما کدام گمانه‌زنی؟ وقتی دادستان وارد شده، وقتی دستگیری صورت گرفته، گمانه‌زنی دیگر تمام شده. واقعیت شروع شده است. و واقعیت، از هر بیانیه‌ای بلندتر فریاد می‌زند.

دانشگاه محترم، شما که به مراجع قانونی اعتماد دارید، بگذارید کارشان را بکنند. اما بدانید که سکوت شما پیش از این ورود، و بیانیه‌تان بعد از آن، هر دو یک معنا دارد: شما هنوز نفهمیده‌اید که اعتماد، نه با بیانیه، نه با ماندن، که با استعفا و پذیرش مسئولیت بازمی‌گردد.

مرگ یک بیمار، یک «پرونده» نیست که در کشوی قضایی باز و بسته شود. یک انسان بود. یک خانواده را داغ‌دار کرد. و این داغ، با هیچ بیانیه‌ای خنک نمی‌شود. فقط با حقیقت. حقیقتی که شما هنوز از گفتنش طفره می‌روید.