به نام معلمان ،به کام مدیران

بیش از۳۰ سال است که شرکت های تعاونی مصرف فرهنگیان باهدف خدمت رسانی به فرهنگیان بنیان گذاری شده اند.

شرکت های تعاونی شرکت هایی هستندکه دارای دو هدف می باشند.
یکی ازاهداف آنها فروش اجناس لازم برای مصرف زندگی ودیگری تقسیم سود وزیان میان شرکاء است.

تحقیقات میدانی و اسناد معتبر نشان می‌دهد تعاونی‌هایی که برای بهبود معیشت معلمان تأسیس شدند، امروز به سوءمدیریت وگاها بی‌عدالتی تبدیل شده‌اند.

طلوع آرمان‌ها، افول واقعیت‌ها:

بر اساس ماده ۴۳ قانون تعاون،
هدف اصلی تعاونی‌های مصرف، “تأمین کالا با قیمت مناسب، تقسیم سود میان اعضا و حذف واسطه‌ها” است.

اما اسناد رسمی نشان می‌دهد:

عدم تنوع کالا و قیمت‌های بالاتر از بازار معمول، باعث بی‌استقبالی ۶۰ درصد فرهنگیان از فروشگاه‌های تعاونی شده است .
سود سالانه هر عضو در سال به عنوان مثال ۱۰۰ هزارتومان است !
در حالی که هزینه‌های پرسنلی شرکت تعاونی بیش ازیک میلیارد تومان بود.

بر اساس گزارش‌های رسمی:
برخی تعاونی های مصرف فرهنگیان دربرخی شهرهای ایران بدهی بانکی دارند و درآستانه ورشکستگی کامل هستند .

نظرات اعضا از گزارش‌های میدانی:

خانم وفا پورمهدوی (عضو تعاونی مصرف):
تعاونی به سهام‌داران پاسخگو نیست. برخی اجناس گران‌ترازسایرفروشگاه ها است. ۲۰ سال است سودی ازتعاونی ندیده‌ام!”.

معلمی در مجمع عمومی:

۲۰ سال است با عدم شفافیت،وضعیت سرمایه اعضا مشخص نیست ،لطفا سرمایه چندین هزار معلم را برگردانید!” .

اداره تعاون با وجود نظارت قانونی، بایدبر عملکرد غیرشفاف تعاونی‌ها نظارت مستمر و مداومی داشته باشد.

عدم توزیع سود:
علی رغم تصریح در اساسنامه، سودسالیانه گاها به اعضا تعلق نمی‌گیرد.

چالش سرمایه گذاران بیرونی وانحراف از اساسنامه:
گاها دربرخی تعاونی های مصرف با جذب سرمایه گذاران بیرونی اجازه می دهند
سهام بیشتری خریده وسودبیشتری ببرند، درحالیکه اعضای عادی (فرهنگیان )ازسود سالیانه محروم می مانند.

تضاد با فلسفه تعاونی:

هدف تعاونی کاهش هزینه های اعضا ازطریق حذف واسطه ها است ،نه سود آوری برای سرمایه گذاران بیرونی.

تحمیل بسته‌های غذایی اداری:

همه ساله برخی مدیران آموزش و پرورش تقاضای ” پک نوروزی” برای پرسنل اداری می‌کنند، درحالی که این کالاها با پول اعضا تعاونی تأمین می‌شود!وازلحاظ شرعی دارای اشکال می باشد .

یک معلم در وبلاگ صدای معلم:
تعاونی با پول معلمان، به کام هیات مدیره‌ها می‌چرخد.

اگر محل تعاونی به فضایی برای گذران اوقات فرهنگیان تبدیل شود، مفیدتر است، اما مافیای قدرت اجازه نمی‌دهد!” .

راهکارهای نجات:

از شعار تا عمل
حسابرسی مستقل توسط سازمان حسابرسی.

نظارت دستگاه‌های متولی:
وزارت تعاون و آموزش و پرورش نمی‌توانند نسبت به تعاونی‌های وابسته بی‌تفاوت باشند .

انتخابات شفاف:
جلوگیری از لشکرکشی مینی‌بوسی برای رأی‌آوری گروه‌های خاص.

واگذاری مدیریت به تشکل‌های مستقل:
کانون صنفی معلمان بایددرهیات مدیره حضور داشته باشند .

آینده‌ای ممکن:

بازگشت به فلسفه تأسیس :

تعاونی مصرف فرهنگیان می‌تواند با حذف هزینه‌های غیرضروری، شفاف‌سازی مالی، کاهش قیمت کالاها و توزیع واقعی سود، باردیگر به نهادی مردمی تبدیل شود.

خواست فرهنگیان، نظارت واقعی نهادهای ناظر و پایان “رانت مدیران” است.

به اعتقاد نگارنده تعاونی مصرف فرهنگیان با وجود پتانسیل بالا در حمایت از معیشت فرهنگیان، با چالش‌های مدیریتی، شفافیت و خدمات‌رسانی روبه‌روست.

برطرف کردن این مشکلات نیازمند مشارکت فعال اعضا ،اصلاح ساختار تصمیم‌گیری و به‌کارگیری فناوری برای بهبود خدمات است.

تهیه گزارش از عبدالحمید گل افشان