کارون در انتظار، جاده‌ها در خون: هزینه‌های غفلت از پروژه‌های استانی در خوزستان
به قلم: صالح محمدیان
نمایندگان مجلس شورای اسلامی در ایران نقش مهمی در پیگیری مطالبات مردمی بر عهده دارند؛ نقشی که شامل نظارت بر اجرای قوانین، سیاست‌گذاری کلان و رسیدگی به مسائل محلی و استانی می‌شود. در خوزستان، استانی با چالش‌های متعدد زیست‌محیطی، زیرساختی و اقتصادی، این انتقاد مطرح است که برخی نمایندگان بیش از حد بر مسائل خرد شهری و محله‌ای تمرکز کرده و از پیگیری مسائل کلان استانی که به نفع کل جمعیت استان است غفلت می‌ورزند.
این تمرکز اگرچه گاهی ناشی از فشارهای محلی است، می‌تواند پیشرفت پروژه‌های بزرگ‌مقیاس را که نیازمند هماهنگی و پیگیری در سطح ملی هستند، با اختلال مواجه کند.
گزارش‌ها نشان می‌دهد نمایندگان خوزستان در دوره‌های مختلف عمدتاً به مسائل جزئی مانند کم‌کاری دستگاه‌های اجرایی محلی پرداخته‌اند که هرچند لازم است، در مواردی اولویت‌های بزرگ‌تر را تحت‌الشعاع قرار داده است. علاوه بر این، نبود انسجام میان نمایندگان سبب شده تا مطالبات جمعی استان کمتر پیگیری شود و تأثیرگذاری آنان در سطح ملی کاهش یابد.
برای نمونه، پروژهٔ کمربند سبز اهواز و خوزستان که با هدف کاهش گرد و غبار، آلودگی و بهبود منظر شهری طراحی شده بیش از ۱۲ سال است که با کندی پیش می‌رود.
این طرح با مساحت ۷۲۰۰ هکتار، تنها در حدود ۱۰۰۰ هکتار اجرا شده و نیازمند تخصیص بودجهٔ ملی و بازنگری فنی است.
اگر نمایندگان این پروژه را با جدیت بیشتری در سطح ملی پیگیری می‌کردند، می‌توانست به بهبود کیفیت هوای کل استان بینجامد.
نمونهٔ دیگر، جاده‌های خطرناک خوزستان است؛ محورهایی مانند اهواز–مسجدسلیمان، هفتکل–باغ‌ملک، ایذه–دهدز و رامهرمز–بهبهان که سالانه صدها کشته بر جای می‌گذارند.
آمار نشان می‌دهد در یک دوره ۵۵۳ فوتی در تصادفات جاده‌ای ثبت شده که هرچند نسبت به سال قبل کاهش داشته، همچنان نگران‌کننده است. پیگیری نوسازی و بهسازی این جاده‌ها که نیازمند تخصیص بودجهٔ ملی است می‌توانست در اولویت کاری نمایندگان قرار گیرد، اما تمرکز بر مسائل محلی، فرصت پرداخت به این معضل را محدود کرده است.
در حوزهٔ اقتصادی، خوزستان به عنوان استانی مرزی، پتانسیل بالایی برای توسعه دارد. اختصاص ۱۱٫۵ همت تسهیلات برای رونق تولید—به‌ویژه در مناطق محروم و مرزی—و کسب رتبهٔ سوم کشوری در پرداخت تسهیلات اشتغال‌زایی با سهم ۲۱ هزار میلیارد تومانی، فرصت بزرگی بود که در صورت پیگیری بیشتر نمایندگان برای تکمیل زنجیره‌های ارزش در شهرهایی مانند آبادان و خرمشهر، می‌توانست به نتایج بهتری بینجامد. با این حال، تمرکز بر مسائل خرد، به کندی پیشرفت این فرصت‌ها انجامیده است.
همچنین، رودخانهٔ کارون به عنوان شریان حیاتی استان، نیازمند لایروبی مداوم برای تسهیل تردد قایق‌ها و کمک به حل معضل ترافیک و حمل‌ونقل است. عملیات لایروبی در بخش‌هایی مانند پوزه کعبی آغاز شده، اما هزینه‌های بالا (حدود ۸۰۰ میلیارد تومان) و کمبود بودجه، پیشرفت آن را با مانع روبرو کرده است. طرح زنده‌سازی ساحل کارون در اهواز با ۱۵ هکتار عرصهٔ اولیه نیز می‌توانست در صورت تعمیم به کل ساحل، منافع گردشگری و حمل‌ونقلی برای تمام استان به همراه آورد، اما نگرانی‌های زیست‌محیطی و تأخیرهای پیش‌آمده، نشان از پیگیری ناکافی دارد.
در مجموع، عملکرد نمایندگان خوزستان هرچند حاوی تلاش‌هایی است، اما تمرکز بیش از حد بر مسائل محلی و نبود انسجام لازم، موجب کندی پیشرفت پروژه‌های کلان شده است. انتظار می‌رود نمایندگان با اولویت‌بندی مسائل استانی و هماهنگی بیشتر با دستگاه‌های اجرایی، نقش مؤثرتری در توسعهٔ پایدار خوزستان ایفا کنند تا علاوه بر رفع نیازهای محلی، منافع جمعی استان نیز به طور کامل تأمین شود.
