«بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِیمِ»
✍️ نگارنده؛ سیدقنبر یوسفیانی
دانش‌آموخته علم سیاست و روابط بین‌الملل
«فرزند؛ شهر علم و ادب بهبهان»
________
بیت‌المال، امانت شهدا؛ چرا برخی در مسیر غفلت قدم می‌گذارند؟
________
مقدمه
⬅️ انقلاب اسلامی ایران، پیش از آنکه یک تغییر ساختار سیاسی باشد، یک تحول بنیادین در نظام ارزشی و اخلاقی جامعه بود. یکی از مقدس‌ترین مفاهیم در این نظام، بیت‌المال است که همچون ناموسِ یک ملت، مصون از دست‌درازی است. اما امروز، در حالی که آرمان‌های انقلاب بلندتر از هر زمان دیگری فریاد می‌زنند، شاهد آن هستیم که برخی مدیران و کارمندان در ارکان مختلف دولتی، به جای پاسداری از این امانت، با نگاهی مادی‌گرایانه، دست به دست‌درازی به حقوق مردم می‌زنند. این پدیده، نه فقط یک تخلف اداری، بلکه خنجری است بر پشت اعتماد عمومی و اهانتی آشکار به خون پاک شهیدانی که جان خود را در طبق اخلاص گذاشتند تا ذره‌ای از خاک این وطن و ثروت این مردم به تاراج نرود.
🔴 علل ریشه‌ای؛ چرایی طمع در عصر ارزش‌ها!؛
چرا برخی با وجود دریافت حقوق قانونی بالا، باز هم به بیت‌المال طمع می‌ورزند؟ این مسئله چند ریشه اساسی دارد:
⭕️ضعف در ایمان و خودسازی:
وقتی خدمت جای خود را به جایگاه می‌دهد، معیارِ تعالی از تقوا به تجمع ثروت تغییر می‌یابد.
⭕️ فرهنگ تجمل‌گرایی: اشرافی‌گریِ مدیریت که رهبر معظم انقلاب بارها نسبت به آن هشدار داده‌اند، ذائقه مدیران را تغییر داده و حد کفاف را برای آنان بی‌معنا کرده است.
⬅️ ساختارهای ناقص و فسادخیز:
نبودِ شفافیت در گردش مالی و نظارت‌های پسینی به جای پیشینی، باعث شده تا فرصت‌های رانت برای افراد مستعدِ خطا مهیا باشد.
⬅️ کاهش هزینه‌ی تخلف:
وقتی بازدارندگی در برخورد با فساد در سطوح کلان کمرنگ باشد، ریسکِ اختلاس و ارتشا در مقابل سود آن، ناچیز جلوه می‌کند.
⭕️ قیاسِ دردناک؛ ایثارِ بی‌چشم‌داشتِ نیروهای نظامی؛
در همین شرایط، تماشای نیروهای نظامی و انتظامی که با کمترین دریافتی‌ها و با سیلی صورت خود را سرخ نگه می‌دارند، درسی فراموش‌نشدنی به مدیرانِ غرق در دنیا می‌دهد. این دلاورانِ بی ادعا، با حداقل‌ها در مرزها و خطوط مقدم مقابله با تهدیدات، جان شیرین خود را سپر بلای انقلاب می‌کنند. آن‌ها نه به فیش‌های نجومی فکر می‌کنند و نه برای اختلاس نقشه می‌کشند؛ چرا که مفهوم جان‌فشانی و وفاداری در قاموس آنان، با هیچ ثروتی قابل معامله نیست.
این تضادِ رفتاری، دقیقاً همان نقطه‌ای است که خیانتِ مفسدان اقتصادی را به خون شهدا عیان می‌کند. چگونه می‌توان در نظامی که مدافعانش بی‌چشم‌داشت از جان می‌گذرند، دستانِ آلوده به بیت‌المال را توجیه کرد؟
🔴 راهکارهای عملیاتی برای انسدادِ مجاری فساد
برای قطع کردن این دست‌درازی‌ها، نیازمند جراحی ساختاری هستیم که می توان به شرح ذیل بیان کرد؛
⬅️ هوشمندسازی و شفافیت حداکثری:
تمام معاملات، قراردادها و درآمدهای دولتی باید در سامانه‌های شفاف و قابل رصد برای عموم مردم و نهادهای نظارتی قرار گیرد. سامانه سوت‌زنی اعلام گزارش فساد باید بیش از پیش حمایت شود.
⬅️ اصلاح نظام حقوق و دستمزد:
اگرچه نباید عدالت را با ساده‌انگاری اشتباه گرفت، اما اختلاف طبقاتی شدید میان رده‌های مدیریتی و بدنه کارمندی باید با تعیین سقف‌های قانونی و منطقی اصلاح شود.
⬅️ قاطعیت در برخورد بدون خط قرمز:
هرگونه مماشات با مفسدان، حتی در سطوح بالای مدیریتی، باید به کنار گذاشته شود. برخورد باید بازدارنده، سریع و علنی باشد.
⬅️ گزینش مبتنی بر تقوا و ساده‌زیستی:
در انتصاب مدیران، تخصص
لازم است، اما تعهد و ساده‌زیستی باید شرطِ کافی باشد. مدیری که روحیه اشرافی‌گری دارد، هرگز امانت‌دار خوبی نخواهد بود.وضعیف النفس است ودرمقابل بادهای سهمگین ثروت اندوزی بلاشک لرزان است.
*نتیجه‌گیری*
فساد و اختلاس، موریانه‌ای است که ارکان انقلاب را از درون می‌خورد. برچیده شدن این پدیده شوم، تنها با نظارت محقق نمی‌شود؛ بلکه نیازمند بازگشت به ارزش‌های اصیل انقلاب است. باید بار دیگر فرهنگِ خدمت بی‌منت را زنده کرد و به یاد آورد که هر ریال از بیت‌المال، حاصلِ سختی‌های این ملت و خونِ ریخته شده در مسیرِ آرمان‌هاست. راهِ نجات در تقویتِ روحیه ایثارگری، مانند نیروهای نظامی در میان تمامِ کارگزاران نظام است. اگر مسئولین، طعمِ خدمت خالصانه را بیش از لذتِ مال‌اندوزی حس کنند، دست‌درازی به بیت‌المال به خودی خود محو خواهد شد.
در پایان باید گفت ونوشت به امید روزی که هیچ فردی یا مدیری جرآت دست درازی به بیت المال و حق، حقوق دیگران را در سایه پست و مقام خود نداشته باشد و چرخ قانون آن فرد را از گردونه کار و زندگی خارج نماید.
۲۰ مهر ۱۴۰۵ خوزستان _اهواز
