تحلیلی بر آمادگی مدیریت بحران؛ آیا توانایی خود را دست بالا گرفتهاید، یا النینو را دستکم؟
به قلم: صالح محمدیان
این روزها، تصاویر و اخبار آمادهباش شرکت آبفا و شهرداری در لایروبی جویها و استحکام سیلبندها، فضای مجازی را پر کرده است. زحمات شبانهروزی کارگران و اکیپهای عملیاتی در جای خود قابل تقدیر است.
اما یک جای این تصویر بزرگ، کاملاً گم شده است.
مدیریت ارشد استان، به نظر میرسد هنوز در حال جنگیدن با بحران سال ۹۸ است. ذهنیتی که فقط آبگرفتگی معابر و طغیان رودخانه را میبیند. غافل از اینکه هشدارهای بینالمللی و تجربه کشورهای همسایه که بارندگی را زودتر تجربه کردهاند، چهره دیگری از این فاجعه را نشان میدهد: النینو.
النینو، فقط یک باران شدید نیست که با چند پمپ و بیل مکانیکی مهار شود. یک فروپاشی زنجیرهای است.
تصویر واقعی پیشرو این است: قطعی گسترده برق، تعطیلی اجباری نانواییها، کشتارگاهها و کارگاههای تولید مواد غذایی. اختلال در شبکه توزیع ارزاق. و در بدترین حالت، قطعی آب شرب در روزهایی که مردم به آن بیش از هر چیز نیاز دارند.
در چنین سناریویی، مردم نه فقط خانههایشان، که دسترسی به یک قرص نان و یک بطری آب را از دست میدهند.
در برابر این فاجعه بالقوه، مدیریت بحران چه کرده است؟
آیا هیچ توصیه رسمی برای ذخیرهسازی آب و اقلام غذایی اضطراری صادر شده است؟ آیا به شهروندان گفتهاند که ممکن است چند روزی دسترسی به نانوایی و فروشگاه نداشته باشند؟ یا همچنان رویکردشان، واکنش به بحران پس از وقوع آن است، به جای پیشبینی و آمادهسازی پیش از وقوع؟
مدیریت بحران، یعنی پیشبینی بدترین سناریو، نه مدیریت انفعالیِ آنچه رخ داده است. اگر النینو واقعاً همان باشد که دانشمندان میگویند، آنوقت تمرکز صرف روی لایروبی خیابانها، مثل این است که در برابر یک سونامی، فقط چتر مسافری باز کنیم.
سوال اینجاست: النینو را دستکم گرفتهاید، یا توانایی و آمادگی بالای خود را دست بالا گرفتهاید؟ پاسخ به این سوال، تفاوت میان یک زمستان سخت و یک فاجعه ملی است.