«ما اهل کوفه نیستیم، علی تنها بماند»؛ شعاری فراتر از یک شعار، عهدی برای وفاداری و بصیرت
به قلم: عبدالحسین کلانتریپور
بسمالله الرحمن الرحیم
الحمدلله رب العالمین
شعار «ما اهل کوفه نیستیم، علی تنها بماند» صرفاً عبارتی احساسی یا شعاری برای حضور در اجتماعات نیست؛ بلکه بیانگر یک تفکر، آرمان، اعتقاد و عهدی تاریخی است. این شعار، یادآور مسئولیتی است که در برابر حق، حقیقت و رهبری بر دوش جامعه قرار دارد؛ مسئولیتی که در بزنگاههای حساس تاریخ، معنای واقعی خود را آشکار میکند.
برای درک عمیق این شعار، باید به تاریخ اسلام بازگشت؛ به روزگاری که امام علی علیهالسلام با وجود برخورداری از جایگاه والای دینی و سیاسی، با بیوفایی گروهی از اطرافیان، اختلافات داخلی و فشارهای سیاسی مواجه شد. تاریخ کوفه، درسی ماندگار درباره پیامدهای سستی در پیمان، چندصدایی در لحظات حساس و تنها گذاشتن رهبر جامعه است.
تجربه تاریخی کوفه به ما میآموزد که ادعای وفاداری، زمانی ارزشمند است که در عمل، در برابر دشواریها و فشارها نیز پایدار بماند.
از کوفه دیروز تا مسئولیت امروز
تاریخ نشان داده است که فاصله میان اظهار ارادت و وفاداری عملی، گاهی به اندازه فاصله میان یک ملت سربلند و جامعهای گرفتار اختلاف و تفرقه است. مردمی که در روزهای آرام از حمایت سخن میگویند، در روزهای دشوار با آزمونی جدی روبهرو میشوند؛ آزمونی که میزان بصیرت، استقامت و مسئولیتپذیری آنان را مشخص میکند.
شعار «ما اهل کوفه نیستیم» در حقیقت، اعلام موضع در برابر تکرار تجربههای تلخ تاریخی است. این شعار بر ضرورت حفظ وحدت، شناخت شرایط زمان و پرهیز از رفتارهایی تأکید دارد که میتواند زمینه سوءاستفاده دشمنان را فراهم کند.
در نگاه ما، دفاع از رهبری و پایبندی به آرمانهای انقلاب اسلامی، مسئولیتی مستمر است؛ مسئولیتی که نباید به هیجانهای مقطعی محدود شود، بلکه باید در رفتار اجتماعی، مشارکت آگاهانه و ایستادگی در برابر تهدیدها نمود پیدا کند.
وفاداری به رهبری؛ مسئولیتی همراه با بصیرت
در شرایط حساس کشور، حمایت از رهبری و حفظ انسجام ملی از موضوعاتی است که اهمیت ویژهای دارد. باور به ضرورت رهبری در نظام جمهوری اسلامی، با مسئولیتپذیری مردم، آگاهی از تحولات و توجه به منافع ملی پیوند خورده است.
شعار «ما اهل کوفه نیستیم، علی تنها بماند» در شرایط امروز نیز میتواند یادآور همین مسئولیت باشد؛ اینکه جامعه در برابر فشارهای خارجی و بحرانهای داخلی، از انسجام خود محافظت کند و اجازه ندهد اختلافنظرها به شکافهای عمیق و زمینهساز آسیب تبدیل شوند.
البته بصیرت تنها در ابراز حمایت خلاصه نمیشود. بصیرت یعنی شناخت دقیق واقعیتها، پرهیز از شایعه، بررسی اخبار از منابع معتبر و تشخیص مرز میان اختلافنظر سیاسی و اقداماتی که منافع عمومی را به خطر میاندازد. جامعه آگاه، ضمن حفظ اصول و ارزشهای خود، از تصمیمگیریهای شتابزده و قضاوتهای بدون پشتوانه نیز پرهیز میکند.
مذاکره و مقاومت؛ ضرورت توجه به تجربههای گذشته
یکی از موضوعات مهم در سیاست خارجی، چگونگی مواجهه با قدرتهایی است که سابقه تقابل با جمهوری اسلامی ایران داشتهاند. تجربههای گذشته، از جمله اختلافات سیاسی، تحریمها و درگیریهای نظامی، ضرورت توجه جدی به امنیت ملی و منافع کشور را یادآوری میکند.
از دیدگاه اینجانب، هرگونه مذاکره با طرفهای خارجی باید بر پایه حفظ منافع ملی، برخورداری از تضمینهای قابل اتکا و پرهیز از اعتماد بیپشتوانه انجام شود. مذاکره زمانی میتواند به ابزاری مؤثر تبدیل شود که طرف مقابل نیز به تعهدات خود پایبند باشد و نتایج آن به کاهش تهدیدها و تأمین حقوق ملت منجر شود.
در این میان، تمثیل شمشیر و گل میتواند بیانگر یک پرسش اساسی باشد: آیا میتوان همزمان مسیر گفتوگو را دنبال کرد و از توان دفاعی و آمادگی لازم برای مقابله با تهدیدها نیز برخوردار بود؟
پاسخ این پرسش را باید در ماهیت مذاکرات، شرایط موجود و میزان پایبندی طرف مقابل به تعهدات جستوجو کرد. دیپلماسی و قدرت دفاعی لزوماً متضاد یکدیگر نیستند؛ اما دیپلماسی بدون محاسبه دقیق، ضمانت اجرایی و شناخت رفتار طرف مقابل میتواند با مخاطرات جدی همراه شود.
از این رو، مسئولان کشور باید از تجربههای پیشین درس بگیرند، با دقت و هوشیاری تصمیمگیری کنند و در هر شرایطی، حفظ امنیت، استقلال و منافع مردم را در اولویت قرار دهند.
دشمنشناسی و پرهیز از غفلت
یکی از درسهای مهم تاریخ، ضرورت هوشیاری در برابر تهدیدهای بیرونی و تحولات سیاسی است. تجربههای تلخ گذشته نشان میدهد که اعتماد بیمحابا، نادیده گرفتن نشانههای خطر و غفلت از ظرفیتهای دفاعی میتواند هزینههای سنگینی برای کشور به همراه داشته باشد.
با این حال، دشمنشناسی واقعی باید بر تحلیل دقیق، اطلاعات معتبر و شناخت رفتار بازیگران سیاسی استوار باشد. نسبت دادن انگیزهها یا اتهامهای سنگین به افراد و جریانها، بدون ارائه شواهد روشن، نه به افزایش بصیرت کمک میکند و نه زمینهساز وحدت پایدار خواهد بود.
نقد عملکرد مسئولان و جریانهای سیاسی، هنگامی سازنده است که مستند، منصفانه و ناظر بر منافع عمومی باشد. جامعهای که بتواند میان نقد مسئولانه، اختلافنظر سیاسی و تهدید واقعی تمایز قائل شود، در برابر جنگ روانی و عملیات تبلیغاتی آسیبپذیری کمتری خواهد داشت.
حضور مردم؛ سرمایهای برای پایداری اجتماعی
حضور مردم در صحنههای اجتماعی و مذهبی، از جمله اجتماعات مردمی و فعالیتهای مرتبط با موکبها، جلوهای از مشارکت اجتماعی و مسئولیتپذیری جمعی است. این حضور، هنگامی که بر پایه آگاهی، همبستگی و احترام به منافع عمومی شکل بگیرد، میتواند به تقویت سرمایه اجتماعی و پیوندهای میان مردم کمک کند.
مردم ایران در دورههای مختلف تاریخی نشان دادهاند که در شرایط دشوار، ظرفیت بالایی برای همیاری و مشارکت دارند. حفظ این ظرفیت ارزشمند، مستلزم آن است که فعالیتهای مردمی از پشتیبانی اجتماعی مناسب برخوردار باشند و مشارکت داوطلبانه افراد با شفافیت و اعتماد متقابل همراه شود.
ما نیز بر این باوریم که حضور آگاهانه مردم و حمایت آنان از آرمانهای دینی و ملی، سرمایهای ارزشمند است؛ سرمایهای که باید با مسئولیتپذیری، اخلاق و خدمت صادقانه حفظ شود.
موکبهای مردمی؛ جلوهای از اخلاص و همدلی
موکبهای مردمی، نمادی از فرهنگ خدمتگزاری، ایثار و همدلی هستند. بسیاری از این مجموعهها با مشارکت داوطلبانه مردم و کمکهای مالی و معنوی خیران فعالیت میکنند و تلاش دارند بدون چشمداشت، در خدمت زائران و شهروندان باشند.
حفظ و استمرار فعالیت این موکبها، به مشارکت مردم و اعتماد عمومی وابسته است. از همین رو، کمکهای مردمی باید با امانتداری، شفافیت و برنامهریزی صحیح همراه باشد تا منابع اختصاصیافته در مسیر اهداف اعلامشده مصرف شود.
تأکید ما بر مردمی بودن موکبها، به معنای بینیازی از حمایتهای قانونی و سازوکارهای شفاف نیست؛ بلکه نشان میدهد که سرمایه اصلی این فعالیتها، اعتماد و مشارکت داوطلبانه مردم است.
از همه کسانی که با کمکهای مادی و معنوی خود در مسیر خدمترسانی مشارکت میکنند، قدردانی میکنیم و امیدواریم این فرهنگ ارزشمند با همدلی بیشتر و استمرار حمایتهای مردمی ادامه یابد.
نتیجهگیری؛ وفاداری در عمل معنا پیدا میکند
شعار «ما اهل کوفه نیستیم، علی تنها بماند» یادآور یک مسئولیت تاریخی و اخلاقی است؛ مسئولیتی که از شناخت گذشته آغاز میشود و در رفتار امروز ما معنا پیدا میکند. وفاداری به آرمانها، دفاع از استقلال کشور، حفظ وحدت اجتماعی و حمایت از فعالیتهای مردمی، همگی زمانی ارزشمند خواهند بود که با آگاهی، صداقت و مسئولیتپذیری همراه شوند.
تجربه تاریخ اسلام به ما میآموزد که جامعه برای عبور از بحرانها، بیش از شعارهای پرشور به بصیرت، انسجام و پایبندی عملی به اصول نیاز دارد. در عرصه سیاست خارجی نیز باید با شناخت دقیق شرایط، استفاده هوشمندانه از ظرفیت دیپلماسی و حفظ آمادگی دفاعی، از منافع ملی صیانت کرد.
امروز نیز وظیفه ما آن است که ضمن حفظ ارزشهای دینی و انقلابی، از اختلافات فرسایشی پرهیز کنیم، در برابر تهدیدها هوشیار باشیم و در مسیر خدمت به مردم گام برداریم.
ما اهل کوفه نیستیم؛ یعنی در لحظات حساس، مسئولیت خود را فراموش نمیکنیم، از اصول و آرمانهای خود آگاهانه دفاع میکنیم و وفاداری را نه در کلام، بلکه در عمل، بصیرت و خدمت صادقانه به مردم نشان میدهیم.
عبدالحسین کلانتریپور