در گرمای پاییزی خوزستان، جایی که خورشید بر پهنههای گسترده مزارع نیشکر میتابد، داستان صنعتی ملی در حال روایت است.
اینجا در قلب تپنده جنوب ایران، مزارع سرسبز نیشکر نه تنها نماد مقاومت در برابر شرایط سخت محیطی است، بلکه نشانهای از عزم راسخ این دیار برای خودکفایی و توسعه پایدار به شمار میرود.
هربینندهای با نگریستن به این گسترههای سبز، پیوند عمیق طبیعت و صنعت را به روشنی درک میکند.
اما این روزها داستان این صنعت ملی با چالش جدیدی روبرو شده است. دودهای فصلی که تنها چند روز در سال بر فراز مزارع به چشم میآید، بهانهای شده برای برخی تا تمام دستاوردهای بزرگ این صنعت را زیر سؤال ببرند.در حالی که واقعیت چیز دیگری است.
نیشکر برای محیط زیست ایران یک موهبت به شمار میرود. این گیاه شگفتانگیز با قابلیت تولید ۳۰ تن اکسیژن در سال به ازای هر هکتار، همچون ریههای طبیعی استان عمل میکند.
توانایی جذب ۵۰ تن دیاکسیدکربن در سال آن را به سپری محکم در برابر گرمایش زمین تبدیل کرده است.
این در حالی است که سیستم ریشهای عمیق این گیاه همچون نگهبانی امین از خاکهای حاصلخیز در برابر فرسایش حفاظت میکند.
باید با صراحت گفت که سوزاندن مزارع پیش ازبرداشت اگرچه آلودگی موقتی ایجاد میکند، اما این آلودگی در مقایسه با سایر صنایع کاملاً ناچیز است.
این فرآیند تنها ۱۵ تا ۲۰ روز در سال ادامه داردوبه طور کامل کنترل شده و برنامهریزی شده است.
در مقابل صنایع بزرگ دیگر در تمام طول سال به آلوده کردن محیط زیست ادامه میدهند.
وقتی ازآلودگی محیط زیست سخن میگوییم باید نگاهی منصفانه به همه صنایع داشته باشیم.
صنایع فولاد با تولید میلیونها تن گاز گلخانهای، فیلرهای نفتی شرکت نفت به طور دائم منابع آبی و خاکی را آلوده میکنند و به آرامی و بیسروصدا سلامت جامعه را تهدید میکنند، پتروشیمیها با انتشارپسابهای سمی و نیروگاهها با مصرف مقادیر عظیم سوختهای فسیلی، سهم عمدهای در آلودگی دارند.
در این میان، نیشکر با سهم کمتر از یک دهم درصد در آلودگی کل کشور به راستی قربانی بیگناهی است.
پشت این دودهای فصلی دستاوردهای بزرگی نهفته است که باید به آنها توجه کرد. خودکفایی در تولید شکر، ایجاد اشتغال برای دهها هزار نفر، توسعه زیرساختهای مناطق محروم و حفظ منابع آبی با توسعه سیستمهای آبیاری مدرن، تنها بخشی از این دستاوردهاست.
به اعتقاد نگارنده معتقدم که صنعت نیشکر سزاوار حمایت است نه سرزنش.
زمانی که صنایع بزرگ آلاینده با خیال آسوده به فعالیت خود ادامه میدهندآیا منصفانه است که صنعت نیشکر را به دلیل آلودگی موقت و کنترلشدهاش مورد انتقاد قرار دهیم؟
نیشکر برای ایران امروز تنها یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت استراتژیک است.
ضرورتی برای تأمین امنیت غذایی، توسعه متوازن منطقهای، حفظ محیط زیست در بلندمدت و استقلال اقتصادی.
بیایید به جای بزرگ کردن مشکلات کوچک دستاوردهای بزرگ این صنعت ملی را پاس بداریم و در مسیر توسعه و پیشرفت آن گام برداریم.
️ عبدالحمید گلافشان
