«بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِیمِ»
_____________________________
بازنگری در سنت پذیرایی سوگ:«همدلی، نه هزینه، نگاهی دوباره به یک سنت سنگین»
______________________________
✍️نگارنده؛ سیدقنبریوسفیانی
دانش‌آموخته علم سیاست و روابط بین‌الملل
فرزند خوزستان _ شهر علم و ادب، بهبهان (بیدبلند)
______________________________
*مقدمه*
⬅️ در فرهنگ غنی جنوب ایران، به‌ویژه در میان همه اقوام و اقشار لر بهمئی، بختیاری و قوم بزرگ عرب و دیگر طوایف ساکن در استان خوزستان، رسم‌هایی ریشه‌دار برای همراهی با خانواده‌های داغ‌دیده و عزادار وجود دارد. یکی از این سنت‌ها، برگزاری مراسم‌های گسترده پذیرایی در روز تشییع و حتی تا چهل روز پس از آن است، چه خانواده ای دارا باشد و از لحاظ مالی تامین و چه ندار و از لحاظ وضعیت زندگی و مالی ضعیف.
می توان گفت؛ این رسم، نماد احترام، همدلی، و بزرگ‌منشی است و از دیرباز در میان همه اقوام رایج بوده، اما باید یاد آور شویم در گذشته وضعیت مالی اکثر مردم چنین بغرنج نبوده و گرانی ارزاق به این شکل کنونی نبوده،اما در روزگار فعلی که بسیاری از مردم با فشارهای اقتصادی و روانی دست‌ و پنجه نرم می‌کنند، آیا زمان آن نرسیده که این سنت را با نگاهی نو بازخوانی کنیم؟

*شرح موضوع؛*

⬅️ در روز تشییع، درگذشته جمعیتی گاه بیش از هزار تا سه حتی پنج هزار نفر گرد هم می‌آیند. در این حالت خانواده‌ای که در سوگ عزیز خود نشسته، ناچار است در کنار اندوه، بار سنگین تهیه غذا، پذیرایی، و مدیریت جمعیت را نیز به دوش بکشد. این روند، در بسیاری موارد، تا چهل روز ادامه دارد، با مراسم‌های متعددهزینه‌های سنگین، و فشارهای مالی و روانی که گاه خانواده را به مرز فروپاشی می‌کشاند.
می توان با جرآت گفت؛ درمواردی،خانواده داغ‌دیده برای تأمین هزینه‌ها، به قرض، فروش دارایی، یا فشار بر بستگان متوسل می‌شود. این در حالی‌ست که هدف اصلی این گردهمایی‌ها، همدردی و تسلی خاطر است،نه اینکه نمایش توان مالی یا رقابت در پذیرایی مراسم سوگ.
حال برای اینکه موضوع مهم فوق بهتر بیان شود؛ به این پرسش‌ها برای تأمل بیشتر می پردازیم؛

⬅️ آیا همدلی را تنها با سفره‌ای پر و هزینه‌ای سنگین می‌توان نشان داد؟

⬅️آیا نمی‌توان با حفظ احترام به سنت، راهی یافت که این بیان تسلیت؛ همدلانه‌تر، سبک‌تر، در عین حال که نشان از غم و تسلیت و نشان دادن اندوه خود باشد؟

⬅️ آیا وقت آن نرسیده که به جای فشار بر خانواده داغ‌دیده، با حضور ساده، کلامی آرام، و همراهی بی‌تکلف، معنای واقعی تسلیت را زنده کنیم؟

جواب این سوالات را بر عهده شما خوانندگان محترم می گذاریم و برای بهتر نتیجه گرفتن از متن و پیام این مقاله لطفا در صورت امکان، جواب سوالات و حتی نکته نظرات و پیشنهادات خود را در قسمت ارائه دیدگاه و نظر در پایین همین مقاله می توانید بیان و به اشتراک بگذارید تا توسط همگان مطالعه شود و بدانیم که این مقاله تا چه اندازه توانسته است برای برچیده شدن یکی از سنت های پر هزینه این مراسمات را به قلم نقد بکشاند.
ومی توان اعلام نمود دیدگاه آزاد است برای بیان و ثبت در همین روزنامه خبری وزین جهان اخبار.

*نتیجه‌گیری؛*

⬅️ ما فرزندان این خاکیم با ریشه‌هایی در سنت، و دلی در گرو انسانیت. رسم‌ها را دوست داریم، اما انسان های زنده را بیشتر.
⬅️بیاییم با هم، در کنار حفظ حرمت‌ها، راهی بیابیم که سوگ و عزا را به فرصتی برای همدلی با همدیگر به شکل واقعی بدل کنیم، نه به میدان رقابت در پذیرایی در این مراسمات.
⬅️ بیاییم به جای سفره‌های سنگین، دل‌های سبک و صادق را پیشکش کنیم، و به جای هزینه‌های کمرشکن، کلامی آرام، دستی بر شانه، و حضوری بی‌تکلف را به همدیگر هدیه دهیم.
⬅️ «بیاییم دست در دست هم، سنت را پالایش و اصلاح کنیم، نه حذف»
⬅️ بیاییم با هم، با گفت‌وگو، با پیشنهاد، و با همدلی، راهی نو بسازیم تا سوگ، فرصتی باشد برای نزدیکی دل‌ها، نه سنگینی دوش‌ها.

در پایان این مقاله به چند راهکارساده بسنده و پیشنهاد می گردد؛ جهت تجدید رویه در این خصوص؛

⬅️ ابتدا؛ می توان با تشکیل نشست‌های محلی برای بازنگری در سنت‌های سوگ و پیشنهاد اصلاحات مردمی اقدام کرد.((هرچند که در بسیاری از طوایف منطقه خوزستان و شهرستان بهبهان و استان کهگلویه و بویر احمد شهر لکک از جمله طوایف محترم یوسفی این اقدام را انجام و بصورت مفاد نامه آنرا به مرحله اجرا گذاشته اند که بسیار کاری پسندیده وحسنه بود))
⬅️ دوم: دعوت از بزرگان طوایف برای حمایت از سبک‌سازی مراسم‌ها و ترویج فرهنگ حضور بی‌تکلف و همدلی بدون پذیرایی سنگین در مراسمات ختم.⬅️ سوم؛ استفاده از رسانه‌های محلی برای آگاهی‌بخشی و گفت‌وگوی عمومی و اقدام تریبون به دستان این مراسمات و توضیحات مکرر در اینگونه مجالس و دعوت به سبک سازی هزینه های سرسام آور مراسمات ختم.
در پایان می توان با پیشنهاد جایگزینی پذیرایی با هزینه های گزاف شام و نهار و هزینه های مازاد این مراسمات به برگزاری دعاهای جمعی و پذیرایی مختصر چایی و شیرینی در مساجد و ساعات پایانی شب در اواخر هفته اقدام کرد، تا این رویه و سنت کمرشکن برای بسیاری از خانواده های داغ دیده برچیده یا لااقل سبک تر شود.
آبان ۱۴۰۴ خوزستان _اهواز